Herdenkingsplek
Het bestuur heeft besloten op de website plaats in te ruimen voor het herdenken van mensen uit de bibliotheekwereld van wie de degene die een in memoriam (IM) instuurt vindt dat onze leden daarvan kennis willen nemen.
Het hoeft dus niet uitsluitend te gaan om iemand die lid was van de Vereniging SLBO en ook kunnen we als bestuur niet elk overlijden vermelden. We laten het in principe dus over aan degenen die een In Memoriam insturen.
.
Jan-Ewout van der Putten overleden
/0 Reacties/in IM /door Gerard van DijkJan-Ewout van der Putten was een hartstochtelijke en erudiete lezer. Hij had altijd een boek bij de hand — zelfs als hij op de bus stond te wachten, las hij. Zijn liefde voor boeken en literatuur was nauw verbonden met zijn overtuiging dat de openbare bibliotheek van grote betekenis is voor mensen en voor de samenleving.
Van 1999 tot 2010 gaf hij ruim tien jaar leiding aan de Vereniging NBLC, later de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB). Met steun van OCW gaf hij als directeur een krachtige impuls aan de modernisering van het bibliotheekwerk. Lezen en leren bevorderen en mensen toegang bieden tot goed geordende informatie: die kernwaarden hield hij steeds voor ogen.
Jan-Ewout zag vroeg wat digitale communicatietechnologie voor bibliotheken kon betekenen. In samenwerking met de NBD liet hij de eerste versie van Bibliotheek.nl ontwikkelen en bracht die onder als afdeling van de VOB. Bibliotheek.nl en zijn voorlopers maakten bibliotheken vertrouwd met de digitale mogelijkheden en droegen bij aan de ontwikkeling van de virtuele openbare bibliotheek.
Ook de samenwerking met het boekenvak was hem veel waard. Hij zette zich ervoor in dat bibliotheken volwaardig deel gingen uitmaken van de CPNB, naast boekverkopers en uitgevers. Gezamenlijke boekpromotie bood kansen voor iedereen: voor de bibliotheeksector, de boekhandel en de uitgeverij. Zo kreeg Nederland Leest een vaste plaats in het programma, naast onder meer de Boekenweek, de Kinderboekenweek en de jurycampagnes. Met Kunst van Lezen, waaronder BoekStart en de Bibliotheek op school, gaf hij een belangrijke impuls aan leesbevordering en het werk van Stichting Lezen. Ook stond hij aan de wieg van de Leescoalitie. Zijn blik reikte daarmee verder dan de bibliotheek alleen: hij zocht steeds naar samenwerking om meer mensen, en vooral ook kinderen, met lezen in aanraking te brengen.
Van 2003 tot 2007 was Jan-Ewout voorzitter van EBLIDA, de Europese koepelorganisatie voor bibliotheken, informatie- en documentatieorganisaties.
Een bijzondere plek in zijn werk had de integratie van het bibliotheekwerk voor blinden en slechtzienden in de openbare bibliotheek. Met de inrichting van het Loket Aangepast Lezen — nu Bibliotheekservice Passend Lezen — hielp hij een toegankelijke voorziening opbouwen. Hij bracht organisaties samen die elkaar lange tijd fel hadden bestreden en gaf vorm aan hun samenwerking.
De VOB was ook de belangenorganisatie van de openbare bibliotheken. Jan-Ewout vond het belangrijk dat de landelijke organisatie goed verbonden bleef met wat er in bibliotheken zelf leefde. In 2009 kwamen de bibliotheken samen tot de Agenda voor de Toekomst. Die agenda legde de nadruk op vier thema’s: de digitale bibliotheek, de Collectie Nederland, mediawijsheid en lezen en leesbevordering. De agenda bood een gezamenlijk kader voor de vernieuwing van het bibliotheekwerk.
De lijn daarvan is nog herkenbaar in de maatschappelijke opgaven waarop bibliotheken zich vandaag richten: een geletterde samenleving, meedoen in de informatiesamenleving en een leven lang ontwikkelen. Zo klinkt in de huidige ambities rond lezen, digitale deelname en leren iets door van de richting die Jan-Ewout en zijn collega’s destijds gezamenlijk met de bibliotheken hebben uitgezet.
Naast zijn werk waren er de kunst en de reizen. Jan Ewout had een grote liefde voor moderne kunst en deelde die graag met zijn medewerkers. De schilderijen uit zijn eigen verzameling sierden de kantoren aan de Grote Markt in Den Haag. Ook zijn foto’s, vooral van Laos — een land waar hij zich thuis voelde en vaak naar terugkeerde — brachten de wereld een stukje dichterbij.
Als leidinggevende had hij groot vertrouwen in zijn naaste medewerkers en waakte hij over hun welzijn. Hij wist dat je alleen samen verder komt. Wij deelden zijn missie, zijn visie en zijn passie, en voelden dat hij ons daarin meenam.
We zullen Jan Ewout herinneren als een bevlogen bestuurder, een erudiete lezer en een warm mens met een groot hart voor zijn medewerkers. En als iemand die, waar hij ook was, altijd een boek bij zich had.
De vier thema’s uit de Agenda voor de Toekomst zijn beschreven in de bibliotheekgeschiedenis van Frank Huysmans; de huidige VOB en het Bibliotheekconvenant noemen de drie maatschappelijke opgaven.
Linda Kemkes overleden
/0 Reacties/in IM /door Gerard van DijkLinda Kemkes 1966-2026
Op zondagavond 21 september zat ze nog in de tuin bij Conny Quist, die we kennen doordat zij een aantal keer is meegekomen naar een SLBO-bijeenkomst.
De dag daarop, vertelde Conny, al acht jaar haar buddy, kreeg Linda ademhalingsproblemen, die steeds erger werden, er werden zuurstof en rustgevende middelen toegediend.
Dinsdagochtend raakte zij buiten bewustzijn, in de middag overleed ze. Wat enige troost geeft is dat zij dit einde niet heeft zien aankomen en er naar alle waarschijnlijkheid niets van heeft gemerkt.
Linda heeft in de jaren ‘90 bij het NBLC als personeelsconsulent gewerkt. Op de Platinaweg lagen haar afdeling en de WOB (de werkgeversvereniging, waar ik werkte), naast elkaar, handig want PZ en WOB hadden vaak met elkaar te maken. Linda studeerde in die tijd af als historica, maar bleek ook praktisch goed bij de tijd. Zij was niet alleen snel van begrip in zakelijke kwesties, maar ook geestig lunchgezelschap, in de riante kantine van Carla Groen.
Het was dan ook een grote schok voor ons allen toen zij opeens de diagnose multiple sclerose kreeg, die haar echter niet heeft tegengehouden om te trouwen en, inmiddels al niet meer in dienst, twee dochters te krijgen.
MS is een vreselijk nare ziekte en sloopt je stukje bij beetje. Zo’n jaar of tien geleden kon zij niet meer zelfstandig wonen en in het verpleeghuis huize Siloam in Hoogvliet kwam zij in contact met Conny, die tot het laatst voor haar heeft gezorgd.
Alle keren dat ik haar opzocht was het als vanouds opgewekt kouten, grappen maken en over kinderen en boeken praten.
Niet zeuren, ondanks plenty om over te zeuren, als je altijd in een rolstoel zit waar je niet op eigen houtje uit kan komen.
Op 18 april een sms-je van Conny, dat het niet goed ging met Linda, dat ze graag afscheid wilde nemen. Dat bezoek was dus niet zo vrolijk, maar op een voorzichtig smsje twee weken later kreeg ik te horen dat ze toch weer opgeknapt was, zodat we een afspraak maakten voor haar 60e verjaardag, in de zomer nog een keer, en het was weer hoogste tijd toen opeens het laatste bericht van Conny binnenkwam.
De uitvaart is inmiddels geweest, we gaan haar heel erg missen.
Jos van Pelt
Anneke Roelsma overleden
/0 Reacties/in IM /door Gerard van DijkAnneke Roelsma 1952-2026
Anneke Roelsma werd geboren op 28 oktober 1952 in Hengelo, als enig kind van ouders, die ook uit een klein gezin kwamen, dus had ze weinig directie familieleden. Na de middelbare school op het Ichthus College in Enschede ging ze naar de Frederik Muller Academie in Amsterdam voor de opleiding tot jeugdbibliothecaresse. Na enkele jaren als jeugdbibliothecaresse te hebben gewerkt in de Openbare Bibliotheek van Dordrecht, trad Anneke Roelsma in 1978 in dienst bij het NBLC in Den Haag, toen nog gevestigd in de Taco Scheltemastraat, bij het onderdeel Dienst Boek en Jeugd.
Veel bibliotheekmensen in het land zullen zich vooral haar stem herinneren, omdat zij als Inlichtingenfunctionaris het telefonische visitekaartje van de dienst was. Haar ervaring met en kennis van jeugdliteratuur kwam altijd van pas als er keuzelijsten werden samengesteld van jeugdboeken over thema’s van de Kinderboekenweek, over actuele thema’s, of onderwerpen die door onderzoekers of instanties in het land werden aangevraagd.
Na een korte periode in de locatie aan de Platinaweg, werden in 1997 diverse onderdelen van het NBLC ondergebracht bij andere instellingen, en ging een deel van de Dienst Boek en Jeugd samen met het Letterkundig Museum, nu Literatuurmuseum. Samen met onder anderen de inmiddels ook overleden collega’s Anne de Vries, Dika Mual, Rex Ploeg en nog 5 andere collega’s werd Anneke in november 1997 ondergebracht bij de afdeling Collecties van het LM, waar ze vooral dienst deed in de studiezaal, en ook daar bezoekers te woord stond. Door haar chronische diabetes was ze echter vaak afwezig en kon daardoor niet altijd volgens het rooster worden ingezet.
Een domper was vooral in 2013 de beslissing van de staatssecretaris om de subsidies te korten, waardoor Anneke per 1 mei 2013 wegens bedrijfseconomische redenen ontslagen werd. Na deze vervroegde pensionering (ze was pas 60 jaar) heeft ze nog enkele jaren als vrijwilliger gewerkt in het Onderwijsmuseum in Dordrecht, waar ze ook gewaardeerd werd om haar vaktechnische kennis op het gebied van catalogisering.
De laatste jaren was haar gezondheid tanende en werd ze na een ziekenhuisopname verzorgd in een verpleegtehuis in Rotterdam. Daar is ze overleden op 16 maart 2026.
Rian van de Sande